Chàng trai tiên phong trồng dưa leo vực dậy kinh tế HTX
Đau đáu với ruộng dưa quê nhà
Những ngày đầu vụ xuân, vượt qua những con đường làng quanh co của xã Xuân Phú, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc, chúng tôi tìm đến khu nhà màng trồng dưa chuột của anh Nguyễn Văn Hòa (SN 1992) – một nông dân trẻ đang được bà con địa phương nhắc đến như người “đánh thức” cây dưa chuột quê nhà.
Sinh ra trong gia đình thuần nông, gắn bó với ruộng đồng từ nhỏ, anh Hòa thấu hiểu nỗi vất vả của cha mẹ và người dân khi nhiều năm liền cây dưa chuột được mùa nhưng mất giá, đầu ra bấp bênh, mạnh ai nấy làm, phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái.
“Có năm cả làng phải nhổ bỏ dưa cho bò ăn vì không bán được. Nhìn công sức của bố mẹ và bà con đổ xuống ruộng mà xót xa lắm” – anh Hòa chia sẻ.
Từ trăn trở đến quyết tâm thay đổi cách làm
Sau khi tốt nghiệp cao đẳng ngành công nghệ sinh học, anh Hòa từng làm việc tại Hà Nội với mức lương ổn định. Tuy nhiên, nỗi đau đáu với cây dưa quê hương luôn thôi thúc anh trở về.
Năm 2018, anh quyết định nghỉ việc, về quê khởi nghiệp với cây dưa chuột an toàn. Những ngày đầu, dù có kiến thức nhưng thiếu kinh nghiệm thực tế, anh không tránh khỏi thất bại. Vụ dưa đầu tiên năng suất thấp, sâu bệnh nhiều, đầu ra chưa ổn định khiến anh gần như trắng tay.
Không bỏ cuộc, anh Hòa chủ động tham gia các lớp tập huấn nông nghiệp công nghệ cao, đi học hỏi mô hình trồng dưa ở Hưng Yên, Hà Nam, Sơn La. Đồng thời, anh tìm hiểu kỹ nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn nông sản sạch của các siêu thị và bếp ăn tập thể.
Áp dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu dưa chuột sạch
Năm 2020, anh Hòa mạnh dạn vay vốn đầu tư hệ thống nhà màng, tưới nhỏ giọt, giống dưa chuột chất lượng cao, áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Toàn bộ quá trình trồng dưa được kiểm soát chặt chẽ, hạn chế tối đa thuốc bảo vệ thực vật, ưu tiên phân bón hữu cơ.
Song song với sản xuất, anh tự mình mang sản phẩm đi chào bán tại các chợ đầu mối, cửa hàng thực phẩm sạch, nhà hàng và các đơn vị cung cấp suất ăn công nghiệp. Những chuyến xe máy chở đầy dưa chuột rong ruổi khắp nơi đã trở thành hình ảnh quen thuộc của chàng trai trẻ.
“Ban đầu nhiều nơi còn nghi ngờ, nhưng khi dùng thử, họ quay lại đặt hàng lâu dài vì dưa giòn, ngọt, an toàn” – anh Hòa nhớ lại.
Từ hộ gia đình đến mô hình liên kết sản xuất
Sau 2 năm kiên trì, mô hình trồng dưa chuột của gia đình anh Hòa cho hiệu quả rõ rệt. Hiện nay, gia đình anh canh tác hơn 2,5 hecta dưa chuột, mỗi năm trồng 3 vụ, sản lượng đạt khoảng 150–180 tấn/năm, cho doanh thu trung bình trên 700 triệu đồng, sau khi trừ chi phí lãi khoảng 300 triệu đồng.
Không giữ thành quả cho riêng mình, anh Hòa bắt đầu chia sẻ kỹ thuật, giống và kinh nghiệm trồng dưa cho các hộ dân xung quanh, đồng thời đứng ra liên kết bao tiêu sản phẩm để bà con yên tâm sản xuất.
Năm 2022, Tổ hợp tác trồng dưa chuột an toàn Xuân Phú được thành lập với 18 hộ tham gia, diện tích liên kết gần 15 hecta. Sản phẩm dưa chuột được thu mua đồng giá, đóng gói, dán tem truy xuất nguồn gốc trước khi đưa ra thị trường.
Tạo việc làm, nâng thu nhập cho người dân địa phương
Mô hình trồng dưa chuột an toàn không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn tạo việc làm thường xuyên cho hơn 40 lao động địa phương, với mức thu nhập từ 5 – 7 triệu đồng/tháng. Nhiều lao động lớn tuổi, phụ nữ nông thôn không phải đi làm ăn xa, có việc làm ổn định ngay tại quê nhà.
Theo anh Hòa, mỗi hecta dưa chuột cho lợi nhuận khoảng 120 – 150 triệu đồng/năm, cao gấp nhiều lần so với trồng lúa truyền thống. Nhờ đó, nhiều hộ dân đã thoát nghèo, từng bước vươn lên khá giả.
Chính quyền đồng hành, hướng tới sản phẩm OCOP
Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Văn Minh – Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Yên Lạc cho biết:
“Anh Nguyễn Văn Hòa là một trong những nông dân trẻ tiêu biểu, dám nghĩ dám làm, biết ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp. Mô hình trồng dưa chuột an toàn đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân địa phương.”
Thời gian tới, huyện sẽ tiếp tục hỗ trợ tổ hợp tác hoàn thiện hồ sơ OCOP, mở rộng liên kết tiêu thụ, quảng bá sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử và hội chợ nông sản.
Với sự tâm huyết và bền bỉ của chàng trai trẻ, cây dưa chuột Xuân Phú đang từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường, trở thành hướng đi mới giúp người dân quê hương ổn định cuộc sống và làm giàu bền vững ngay trên chính mảnh đất của mình.
